
آداب و احکام اموات چیست؟ (5)

الف. مستحبات قبل از دفن:
1. بعد از مرگ مستحب است دهان میت را، هم بگذارند که باز نماند و چشمها و چانه میت را ببندند و دست و پاى او را دراز کنند و پارچهاى روى او بیندازند.
2. اگر شب مرده است، در جایى که مرده، چراغ روشن کنند.
3. براى تشییع جنازه او مؤمنان را خبر کنند و در دفن او عجله نمایند. ولى اگر یقین به مردن او ندارند، باید صبر کنند تا معلوم شود.
ب. واجبات:
1. غسل، حنوط،[6] کفن، نماز و دفن مسلمان،[7] بر هر مکلّفى واجب است و اگر بعضى انجام دهند، از دیگران ساقط مىشود و چنانچه هیچ کس انجام ندهد همه معصیت کردهاند. و براى این امور باید از ولىّ میت اجازه بگیرند.
2. واجب است میّت[8] را سه غسل دهند؛ اول: به آبى که با سدر مخلوط باشد، دوم: به آبى که با کافور مخلوط باشد، سوم: با آب خالص. و اگر بر خلاف این ترتیب، انجام شود باید دوباره غسلها انجام پذیرد بنحوى که ترتیب حاصل شود.[9] حتی اگر میت را دفن کردند، چنانچه نبش قبر، موجب هتک میّت نباشد نبش قبر براى رعایت ترتیب غسلهای سه گانه، واجب است.[10] ضمن اینکه اهل سنت در این باره فقط یک غسل با آب خالص را کافی دانسته و دو غسل دیگر را مستحب میدانند.[11]
کیفیت هر غسل هم مثل غسل جنابت است و احتیاط واجب آن است که تا غسل ترتیبى ممکن است، میت را غسل ارتماسى ندهند و احتیاط مستحب آن است که در غسل ترتیبى هر یک از سه قسمت بدن را در آب فرو نبرند بلکه آب را روى آن بریزند. و کسى که میت را غسل مىدهد، باید مسلمان دوازده امامى و عاقل و بالغ باشد و مسائل غسل را هم بداند.[12]
3. میت مسلمان را باید با سه پارچه که آنها را لنگ و پیراهن و سر تا سرى مىگویند کفن نمایند. لنگ باید از ناف تا زانو، اطراف بدن را بپوشاند و بهتر آن است که از سینه تا روى پا برسد. و بنا بر احتیاط واجب پیراهن باید از سر شانه تا نصف ساق پا، تمام بدن را بپوشاند و درازى سر تا سرى باید به قدرى باشد که بستن دو سر آن ممکن باشد و پهناى آن باید به اندازهاى باشد که یک طرف آن روى طرف دیگر بیاید. و کفن کردن میت با چیز غصبى یا نجس و با پارچه ابریشمى خالص یا پارچهاى که از پشم یا موى حیوان حرام گوشت تهیه شده، در حال اختیار جایز نیست.[13]
لازم به ذکر است، اهل سنت در کفن کردن میت، یک پارچه سر تاسری را واجب و دو پارچه دیگر را مستحب میدانند.[14]
4. درباره چگونگى اقامه نماز میت به احکام «نماز میت» و درباره چگونگى حنوط میت به «انجام حنوط بعد از دفن میت»،مراجعه نمایید.
5. واجب است میت را طورى در زمین دفن کنند، که بوى او بیرون نیاید و درّندگان هم نتوانند بدنش را بیرون آورند. و باید میت را در قبر به پهلوى راست طورى بخوابانند که جلوى بدن او رو به قبله باشد.
6. دفن مسلمان، در قبرستان کفّار و جاى غصبى و در جایى که بىاحترامى به او باشد، مانند جایى که خاکروبه و کثافت مىریزند، جایز نیست.[15]